Aaron | toezichthouder

“Als iemand me twee jaar geleden had gezegd dat ik toezichthouder milieu zou worden, had ik dat niet geloofd.” Aaron lacht. “Ik werkte als leraar geschiedenis op een middelbare school, totdat ik mijn baan kwijtraakte. Een goede vriend vertelde mij over het werken bij een omgevingsdienst. In eerste instantie dacht ik, dat is echt niks voor mij. Terugkijkend kan ik volmondig zeggen dat de overstap de beste ooit was.” 

Nu werkt hij als toezichthouder milieu. Zijn werk speelt zich grotendeels buiten af, bij bedrijven. “Ik kom bij mengvoederbedrijven, hout- en metaalbedrijven. Een mooie mix. Ik kijk hoe processen lopen, welke stoffen worden gebruikt en of dat veilig en volgens de regels gebeurt.”

Tussen regels en realiteit

Een controle begint vaak vroeg. “Ondernemers starten vroeg, dus ik ook. Je loopt samen een ronde, stelt vragen en kijkt goed om je heen.” Wat simpel lijkt, blijkt dat niet altijd te zijn. “Soms denk je: dit zit wel goed. Tot je later op kantoor alles uitwerkt en concludeert dat de situatie toch complexer is dan aanvankelijk gedacht.” Hij noemt een voorbeeld. “Tijdens een milieucontrole troffen we per toeval een opslagvoorziening aan met daarin ruwweg 12.000 kilo gevaarlijke stoffen. De voorziening was niet gemeld. Dan begint het echte werk: voldoet deze situatie aan wet- en regelgeving?’’ Daar zit volgens Aaron de kern. “Wetgeving is vaak zwart-wit, maar de praktijk is dat niet. Je zoekt samen met een ondernemer naar een oplossing die veilig is maar ook werkbaar blijft. Dat spanningsveld maakt het werk interessant.’’ 

Samen tot een oplossing

Dat doet hij niet alleen. “Je werkt veel samen met collega’s, zoals vergunningverleners, juristen maar bijvoorbeeld ook lucht- of bodemexperts. Iedereen kijkt anders naar dezelfde situatie. Een vergunningverlener stelt een vergunning op en ik controleer vervolgens of een ondernemer de voorschriften naleeft. Tijdens een milieucontrole constateer ik met regelmaat overtredingen. Dan ga ik in gesprek met de ondernemer over hoe dit opgelost kan worden. Mocht er handhaving worden ingezet dan speelt de jurist hierin een belangrijke rol. Over dit soort zaken ben je constant in gesprek met je collega’s. Dat houd je scherp, je leert continu van elkaar.’’

Het gesprek aangaan

Een belangrijk deel van het werk zit in communicatie. “Je hebt prettige gesprekken met ondernemers, maar soms ook lastige. Je moet durven zeggen: dit kan zo niet, je bent in overtreding.” Toch ziet hij juist daar de meerwaarde. “Wij zijn de schakel tussen regels en praktijk. Een beetje de ‘sociale factor’. Je legt uit, denkt mee en probeert beweging te krijgen.” Dat geldt ook bij klachten die we als omgevingsdienst ontvangen. “Mensen ervaren bijvoorbeeld geur- of geluidsoverlast. Dat mensen hinder ervaren betekent echter niet dat er altijd sprake is van een overtreding. In dat soort situaties zoek je naar de balans. Soms voelt het bijna als bemiddelen.”

Van klaslokaal naar controle

Zijn achtergrond helpt meer dan je zou denken. “Voor de klas staan is ook uitleggen, luisteren en schakelen. Dat gebruik ik nu nog steeds.” De inhoud leerde hij onderweg. “Ik ben meteen gestart met een opleiding en tegelijkertijd het veld in gegaan. Wat je leert, zie je direct terug in de praktijk. Dat werkt goed.” Wat hem vooral aanspreekt, is de combinatie. “Je ziet bijzondere bedrijven van binnen, werkt met complexe vraagstukken en bent veel in contact met mensen. Die afwisseling past bij mij.”

Zichtbaar en betekenisvol

Volgens Aaron mag het werk nog zichtbaarder worden. “Met regelmaat spreek ik ondernemers die nog nooit van een omgevingsdienst hebben gehoord, terwijl we juist ook aan de voorkant kunnen meedenken.” De impact zit vaak in kleine dingen. “Je bent één toezichthouder bij één bedrijf. Maar, alles bij elkaar maakt dat wij bijdragen aan een veilige, gezonde en prettige leefomgeving. Dat geeft mij veel voldoening.”

Waarom dit werk bij je moet passen

Hij is eerlijk: dit werk is niet voor iedereen weggelegd. “Je moet stevig in je schoenen staan. Gesprekken kunnen pittig zijn. En je moet nieuwsgierig zijn, want het werkveld is breed en complex.”

Maar voor wie het werk past, is het de moeite waard. “Je leert elke dag, je hebt afwisseling en je maakt echt verschil. Of ik ooit nog terugga naar het onderwijs? Het antwoord is simpel: nee. Ik had dit nooit verwacht, maar dit werk past gewoon bij mij.’’